Kedi aşı takvimi yalnızca tarihlerden oluşan bir liste değildir. Yavrunun ilk doz yaşı, son dozun kaç haftalıkken yapıldığı, kullanılan ürün, önceki kayıtlar, dışarı çıkma ve başka kedilerle temas riski planı değiştirir. Bu nedenle internetteki “iki karma, bir kuduz, bitti” tablosunu reçete gibi uygulamak yerine veteriner hekimin kedinize özel oluşturduğu kaydı esas alın.
Kedilere hangi aşılar yapılır?
WSAVA ile AAHA/AAFP kılavuzları aşıları “temel” ve “risk temelli” olarak ayırır. Temel aşılar, yaşam tarzından bağımsız olarak ciddi ve yaygın hastalıklara karşı önerilen korumadır. Risk temelli aşılar ise kedinin yaşı, yaşadığı bölge, dışarı çıkması, yeni kedilerle teması, pansiyon veya toplu yaşam koşulu değerlendirilerek seçilir.
Feline panlökopeni virüsü (FPV), feline herpesvirüs-1 (FHV-1) ve feline calicivirüse (FCV) karşı temel korumayı bir arada sunar. “Karma” adı, her markada aynı ek bileşenlerin bulunduğu anlamına gelmez.
Ölümcül ve insanlara bulaşabilen kuduz hastalığına karşıdır. Türkiye’de uygulama ve kayıt PETVET/pasaport süreciyle birlikte yürütülür; güncel ürün etiketi ile resmî kurallar belirleyicidir.
Feline lösemi virüsüne karşıdır. Bir yaşın altındaki kediler ve dışarı çıkan ya da FeLV durumu bilinmeyen kedilerle temas eden yetişkinler özellikle değerlendirilir.
Karma aşı neye karşı korur?
FPV ağır bağırsak hastalığı ve kemik iliği baskılanmasına; FHV-1 ile FCV ise solunum yolu, göz ve ağız bulgularına yol açabilir. Karma aşı enfeksiyon ihtimalini her koşulda sıfıra indirmez. Özellikle herpes ve calicivirüste amaç hastalık şiddetini ve yayılımı azaltmaktır. Yavru serisinin tekrarlanmasının nedeni “ilk doz işe yaramadı” değil, anneden geçen antikorların bazı yavrularda aşı yanıtını bir süre engelleyebilmesidir.
Lösemi aşısından önce neden test yapılır?
FeLV aşısı zaten enfekte olan kediyi tedavi etmez. Bu nedenle AAHA/AAFP, ilk FeLV aşısından önce kedinin enfeksiyon durumunun test edilmesini önerir. Negatif sonuç gelecekte enfeksiyon olmayacağını garanti etmez; testin zamanı, olası yakın temas ve tekrar gereksinimi veterinerce yorumlanır. Aşı yapılsa bile yeni kedileri kontrollü tanıştırmak ve bilinmeyen kedilerle yakın teması azaltmak gerekir.
“İç–dış parazit aşısı” var mı?
Her kediye yapılmayan aşılar
Bir yaş üzerindeki kedilerde FeLV, yaşam biçimine göre temel olmayan aşıya dönüşebilir. Chlamydia felis ve Bordetella bronchiseptica aşıları da çoğunlukla çok kedili ortam, doğrulanmış etken veya salgın riski gibi özel koşullarda değerlendirilir. FIV ve FIP için internette görülen eski aşı listeleri güncel, evrensel rutin olarak kabul edilmemelidir. Ülkenizde ruhsatı olmayan veya kılavuzların rutin önermediği ürünü sırf listede gördünüz diye istemeyin.
Yavru kedi aşı takvimi nasıl olmalı?
Aşağıdaki plan, ev ortamında bakılan sağlıklı bir yavru için WSAVA 2024 ve AAHA/AAFP ilkelerine dayalı örnektir. Başlangıç yaşı bilinmeyen, barınaktan yeni çıkan, hastalık belirtisi olan ya da salgın riski bulunan yavruda plan değişebilir. Haftayı değil yalnızca “birinci, ikinci doz” etiketini izlemek yetersizdir; son karma dozun yapıldığı yaş özellikle önemlidir.
| Yaş / dönem | Veterinerde değerlendirilen işlem | Neden ve önemli not |
|---|---|---|
| İlk muayene | Genel muayene, yaş-kilo tahmini, önceki kayıt, mikroçip/pasaport ve parazit risk planı | Ateş, ishal, solunum belirtisi, ciddi zayıflık veya önceki reaksiyon varsa aşının zamanı muayeneyle belirlenir. |
| 6–8 hafta | Karma seri başlayabilir | WSAVA ve AAHA/AAFP, rutin ev yavrularında ilk temel dozun altı haftadan önce yapılmamasını; seri boyunca yaşa uygun tekrarları önerir. |
| 8 hafta ve sonrası | FeLV testi; uygun kedide FeLV birinci doz | FeLV başlangıç serisi genellikle iki dozdur. İkinci doz ürün etiketine göre çoğunlukla 3–4 hafta sonra yapılır. |
| Her 3–4 haftada | Karma tekrarları | Son rutin doz en az 16 haftalıkken yapılmalıdır. Çok yüksek riskte veteriner 20 haftaya kadar uzatabilir. |
| Kuduz zamanı | Ruhsatlı ürün, sağlık durumu ve Türkiye’deki kurala göre kuduz | Pasaport/PETV kaydını kontrol edin. Yurt dışı seyahati varsa mikroçip, aşı ve antikor titresi sıralaması ayrıca planlanır. |
| 26 hafta ve sonrası | Temel karma için kapanış dozu değerlendirmesi | WSAVA 2024, anne antikorlarından doğabilecek koruma boşluğunu azaltmak için eski “bir yaş güçlendirmesi” yerine 26 hafta veya sonrasında dozu destekler. |
| FeLV serisinden 12 ay sonra | FeLV rapeli | Sonraki tekrar aralığı dışarı çıkma, ev arkadaşları ve kullanılan ürünün etiketine göre belirlenir. |
Yetişkin kedi aşı takvimi
Yetişkin bir kedinin her yıl aynı üç iğneyi olması zorunlu değildir. Önce yavru serisinin tamamlanıp tamamlanmadığına, son doz yaşına, kullanılan aşıya, kuduz kaydına ve güncel temas riskine bakılır. Kayıt yoksa sahibin “muhtemelen yapılmıştır” demesi aşılanmış kabul etmek için yeterli olmayabilir.
| Durum | Genel yaklaşım | Kişiselleştiren unsur |
|---|---|---|
| Serisi tam, düşük riskli yetişkin | Muayene her yıl; karma tekrarları ürün ve kılavuza göre çoğunlukla üç yıldan sık olmayacak biçimde planlanabilir | Önceki aşının tipi, son doz tarihi, yerel hastalık baskısı ve bağışıklık durumu |
| Aşı geçmişi bilinmiyor | Muayene sonrası temel karma için ürün tipine göre bir veya iki başlangıç dozu | İnaktif ürünlerde çoğunlukla 3–4 hafta aralı iki doz gerekir; ürün etiketi esastır |
| Kuduz | Türkiye’de yıllık uygulama ve kayıt takibi | Ruhsatlı ürün, PETVET/pasaport, seyahat ve güncel resmî şartlar |
| FeLV | Dışarı çıkan veya riskli kediyle temas eden yetişkinde test ve aşılama | Temas sürüyorsa tekrar daha sık; düşük riskte aralık ya da devam gereği veterinerce yeniden değerlendirilir |
| Senior veya kronik hastalıklı | Yaş tek başına tüm aşıları bırakma nedeni değildir | Hastalığın kontrolü, ilaçlar, önceki reaksiyon, yaşam beklentisi ve maruziyet riski birlikte tartılır |
“Üç yılda bir karma” ifadesi de otomatik reçete değildir. Bu aralık, uygun başlangıç serisi ve rapeli tamamlanmış yetişkinde belirli temel ürünler için kılavuz yaklaşımıdır. İntranazal, inaktif veya farklı ruhsatlı ürünlerin tekrar aralıkları aynı olmayabilir. Ayrıca yıllık muayeneyi üç yılda bire indirmek anlamına gelmez; kilo, dişler, kalp, böbrekler, davranış ve parazit riski her yıl yeniden değerlendirilmelidir. Kedinizin yaşam evresini belirlemek için kedi yaşı ve yaşam evresi rehberimizi kullanabilirsiniz.
Ev kedisi, dışarı çıkan kedi ve risk grupları
“Evden çıkmıyor” önemli bir bilgi olsa da tek başına karar verdirmez. Kapıdan kaçma, balkona gelen kediyle temas, eve yeni hayvan alınması, pansiyon, veteriner yatışı ve sahibin başka kedilerle teması risk profilini değiştirebilir. Temel karma koruması yalnız sokağa çıkan kediler için değildir; FPV çevrede dayanıklıdır ve dolaylı taşınabilir.
| Kedi profili | Öncelikli koruma | Veterinere bildirilecek risk |
|---|---|---|
| Tek kedili, yalnız evde | Temel karma ve kuduz kaydı; gençken FeLV serisi değerlendirmesi | Kaçma ihtimali, balkon/bahçe, pansiyon, eve yeni kedi planı |
| Dışarı çıkan veya avlanan | Temel karma, kuduz, FeLV testi ve aşısı | Kavga/ısırık, bilinmeyen kediler, bölgesel hastalık ve parazitler |
| Çok kedili ev veya koruyucu aile | Yeni kediyi ayrı tutma, test ve kayıt kontrolü; tüm grubun planını uyumlama | Yeni giriş sıklığı, FeLV durumu, solunum yolu salgını, ortak kaplar |
| Pansiyon, üretim veya barınak | Giriş öncesi temel bağışıklık; tesise özgü ek risk değerlendirmesi | Hayvan yoğunluğu, havalandırma, salgın geçmişi, kurumun aşı şartları |
| Gebe, bağışıklığı baskılanmış veya reaksiyon öykülü | Bireysel risk–yarar planı | Gebelik ihtimali, steroid/kemoterapi, hastalık kontrolü, önceki ürün ve reaksiyon |
Kısırlaştırma ile aşı takvimi nasıl sıralanır?
Aşı ile kısırlaştırma arasında herkes için zorunlu tek bir gün aralığı yoktur. Veteriner; kedinin sağlığını, aşı yan etkisi takibini, klinik enfeksiyon kontrolünü ve operasyon tarihini birlikte planlar. Aynı gün yapılabilen işlemler ürün ve kliniğe göre değişse de, yeni bir reaksiyon gelişirse kaynağını ayırmak için randevular farklı günlere konabilir. Operasyonu planlıyorsanız 2026 kedi kısırlaştırma ücreti ve kapsam rehberimizdeki teklif sorularını da kullanabilirsiniz.
Aşı öncesinde ve sonrasında ne yapılmalı?
Randevu öncesi kontrol listesi
- Aşı karnesini, pasaportu ve varsa barınak/önceki klinik kayıtlarını götürün.
- Son günlerde kusma, ishal, öksürme, hapşırma, göz akıntısı veya iştahsızlığı bildirin.
- Kullanılan ilaçları, takviyeleri ve son parazit ürününün adını söyleyin.
- Dışarı çıkma, kaçma, pansiyon, seyahat ve yeni kedi planını açıklayın.
- Önceki aşıdan sonra gelişen şişlik, kusma, nefes sorunu veya halsizliği ayrıntılandırın.
- Gebelik ihtimali, emzirme veya bağışıklığı etkileyen hastalık varsa mutlaka belirtin.
Sağlık sorunu olan kediye her koşulda aşı yapılmaz demek de, hafif bir belirtiyi önemsememek de doğru değildir. Muayene bulgusu ve aşının aciliyeti birlikte değerlendirilir. Aşıyı evde uygulamayın; saklama zinciri, doğru ürün, enjeksiyon bölgesinin kaydı ve acil reaksiyon müdahalesi profesyonel sorumluluktur.
Aşıdan sonra normal sayılabilen belirtiler
AAHA/AAFP’ye göre kısa süreli halsizlik, iştah azalması, hafif ateş ve enjeksiyon yerinde hassasiyet en sık bildirilen reaksiyonlardandır. Çoğu hafif ve geçicidir. Kediyi sakin, sıcaklığı uygun bir alanda tutun; su ve iştahı izleyin. İnsan ağrı kesicisi vermeyin. Belirti belirginse, uzuyorsa veya sizi endişelendiriyorsa kliniği arayın.
Enjeksiyon yerindeki şişlik için 3–2–1 kuralı
Küçük ve giderek azalan bir şişlik görülebilir; ancak bölgeyi unutmayın. AAHA/AAFP’nin 3–2–1 kuralına göre kitle aşıdan üç ay sonra hâlâ duruyorsa, çapı iki santimetreden büyükse veya aşıdan bir ay sonra büyümeye devam ediyorsa veteriner incelemesi ve biyopsi değerlendirmesi gerekir. Bu nadir risk, gerekli aşıları kendi başınıza bırakma nedeni değil; enjeksiyon bölgesini kaydetme ve izleme nedenidir.
Aşı gecikirse seri baştan mı başlar?
Otomatik olarak değil. Kedinin yaşı, kaç doz aldığı, son dozun tarihi, kullanılan ürün ve gecikmenin süresi belirleyicidir. Bazı temel canlı aşılar için tek telafi dozu yeterli olabilirken, iki dozla bağışıklık oluşturan inaktif aşıda seri düzenlenebilir. Kayıtla kliniğe başvurun; fazladan doz yaptırmak veya “çok gecikti, artık gerekmez” demek yerine ürün etiketine göre telafi planı alın.
Kedi aşı takvimi hakkında sık sorulan sorular
Yavru kedi ilk aşısını ne zaman olur?
Evde bakılan sağlıklı yavruda karma seri çoğunlukla 6–8 haftalıkken başlar. Daha önemli nokta, dozların 3–4 hafta arayla sürmesi ve son rutin yavru dozunun en az 16 haftalıkken yapılmasıdır.
Kedi karma aşısı kaç doz yapılır?
Sabit sayı yerine başlangıç ve son doz yaşı önemlidir. Altı haftada başlayan yavru, 16 haftaya ulaşana kadar daha çok doz alabilir; geç başlayan yavru daha az doz alabilir. Veteriner ürün etiketine ve riske göre sayıyı belirler.
Evden çıkmayan kedi aşı olmalı mı?
Evet, temel karma koruması ev kedilerinde de önerilir. Kuduz Türkiye’de kayıt ve halk sağlığı açısından takip edilir. Yetişkin dönemde FeLV gibi risk temelli aşıların sürmesi ise temas olasılığına göre değerlendirilir.
Kedilere kuduz aşısı her yıl mı yapılır?
Türkiye’de Tarım ve Orman Bakanlığı duyuruları yıllık kuduz aşısını hatırlatır. Kullanılan ruhsatlı ürün, pasaport/PETV kaydı, seyahat ve güncel resmî kurallar için veterinerinizin verdiği tarihi izleyin.
Lösemi aşısı her kediye gerekli mi?
AAHA/AAFP ve WSAVA, bir yaş altındaki kediler için FeLV aşısını güçlü biçimde destekler. Bir yaş üzerindeki kedide dışarı çıkma ve FeLV durumu bilinmeyen kedilerle temas belirleyicidir. İlk dozdan önce test önerilir.
Aşıdan önce iç parazit yapılmalı mı?
Her kedi için “tam olarak şu kadar gün önce” kuralı yoktur. Ağır parazit yükü veya hastalık aşı yanıtını ve genel sağlığı etkileyebilir; veteriner muayene ve risk durumuna göre parazit uygulamasıyla aşı sırasını planlar.
İki aşı aynı gün yapılabilir mi?
Bazı aşılar ürün etiketine ve veteriner değerlendirmesine göre aynı ziyarette uygulanabilir. Önceki reaksiyon, yaş, vücut ağırlığı ve toplam aşı sayısı karar üzerinde etkili olabilir. Aşıları kendi başınıza bölmeyin veya birleştirmeyin.
Aşı karnesi kaybolursa ne yapılır?
Aşıyı yapan klinikten kayıt örneği isteyin ve mikroçip/PETV bilgilerini kontrol ettirin. Kan antikor testi her aşı için eksiksiz geçmiş yerine geçmez; belge bulunamazsa veteriner güvenli bir telafi planı oluşturur.
Kaynaklar ve tıbbi not
Bu rehber genel bilgilendirme ve randevu planlama amacı taşır. Kedinizin muayenesinin, ruhsatlı ürün etiketinin, güncel Türkiye mevzuatının veya veteriner hekimin reçetesinin yerine geçmez. Kaynaklar 2 Eylül 2026 tarihinde kontrol edilmiştir.
- WSAVA Global Vaccination Guidelines ve 2024 tam kılavuz: temel aşılar, yavru serisi, 26 hafta dozu ve risk temelli planlama.
- AAHA/AAFP Core Vaccines for Pet Cats: karma, kuduz ve FeLV başlangıç/tekrar ilkeleri.
- AAHA/AAFP Adverse Postvaccination Reactions: beklenen reaksiyonlar, acil aşırı duyarlılık bulguları ve 3–2–1 kuralı.
- Tarım ve Orman Bakanlığı – Kuduz aşısı ve yurt dışı süreci: yıllık düzenli kuduz aşısı ve antikor testi bilgisi.
- Tarım ve Orman Bakanlığı – Sahipli hayvanların dijital kimliklendirilmesi: aşı bilgilerinin PETVET kaydı.
Kapak fotoğrafı: Gustavo Fring / Pexels. Fotoğraf sayfasında “Free to use” olarak sunulmuştur; kullanım koşulları için Pexels lisansını inceleyebilirsiniz.
