Sugar Glider (Uçan Sincap) Bakımı: Evde Bu Egzotik Dostla Yaşam Rehberi | 2026 Güncel

Kocaman gözleri, uçan derisi ve sevimli halleriyle Sugar Glider'lar (Uçan Sincaplar) son yılların en popüler egzotik evcil hayvanlarından biri haline geldi. Peki bu minik keselilerin bakımı gerçekten 'tatlı' olduğu kadar kolay mı? Bu rehberde, Sugar Glider beslemenin inceliklerini, doğru kafes seçiminden karmaşık beslenme ihtiyaçlarına, sosyal yaşamın öneminden sık görülen sağlık sorunlarına kadar tüm detayları bulacaksınız. 12-15 yıllık bir ömür taahhüdüne hazır mısınız?

📊 Sugar Glider Hakkında Temel Bilgiler

12-15 yıl

Ortalama ömür

85-150 gr

Yetişkin ağırlığı

13-19 cm

Vücut uzunluğu

Gece

Aktif olduğu zaman

🌍 Doğal Yaşam ve Köken

Sugar Glider'ların anavatanı Avustralya, Endonezya ve çevresindeki adalardır. Doğal ortamlarında okaliptüs ormanlarında yaşar, ağaç özleri, nektar, polen ve böceklerle beslenirler. Sürü halinde yaşayan son derece sosyal canlılardır.

🧬 Fiziksel Özellikler

En belirgin özellikleri, bileklerinden ayak bileklerine kadar uzanan patagium adlı deri zarıdır. Bu zarla ağaçlar arasında 50 metreye kadar süzülebilirler. Büyük gözleri gece görüşüne uyum sağlamıştır. Erkeklerde alında ve göğüste koku bezleri bulunur.

🎵 Ses ve İletişim

Sosyal iletişim için çeşitli sesler çıkarırlar: mutluluk için tıkırtılar, tehlike anında havlama benzeri sesler, yavruların anneleriyle iletişimi için cıvıltılar. Ayrıca koku işaretlemesi de önemli bir iletişim yoludur.

❤️ Karakter ve Davranış

Zeki, meraklı ve sahiplerine bağlanabilen canlılardır. Ancak yabancılara karşı mesafeli olabilirler. Gündüzleri uyur, geceleri aktif hale gelirler. Bu nedenle, gündüz uykularını bölmek onlar için ciddi stres kaynağıdır.

🏠 Sugar Glider Kafesi ve Barınma Koşulları

📦 Kafes Seçimi

Sugar Glider'lar tırmanmayı, zıplamayı ve süzülmeyi seven canlılardır. Bu nedenle geniş ve yüksek bir kafes şarttır. Minimum ölçüler 60x60x90 cm (en-boy-yükseklik) olmalı, ideal olarak daha büyük tercih edilmelidir. Tel aralıkları 1 cm'yi geçmemelidir, aksi halde kaçabilir veya sıkışıp kalabilirler. Kesinlikle akvaryum tipi kapalı cam fanuslar kullanılmamalıdır; havalandırma çok önemlidir.

🧸 Kafes Aksesuarları

Doğal dallar ve tünekler: Farklı kalınlıklarda, temiz, ilaçsız ağaç dalları (okaliptüs, elma, kayın) tırmanma ihtiyaçları için idealdir.
Hamak ve yuvalıklar: Sugar Glider'lar karanlık ve yumuşak yerlerde uyumayı sever. Kumaştan yapılmış hamaklar, kuş yuvalıkları veya özel kese tarzı yuvalar koyabilirsiniz.
Tırmanma ipleri: Doğal kenevir veya pamuk iplerle tırmanma alanları oluşturun.
Egzersiz tekerleği: Sırtlarına zarar vermeyecek, kapalı yüzeyli (tel kafes değil) kemirgen tekerlekleri ekleyebilirsiniz.
Oyuncaklar: Küçük, yutamayacakları boyutta ahşap oyuncaklar, zeka oyuncakları.

📍 Kafes Konumu ve Ortam Koşulları

Sessiz ve sakin bir köşe: Gündüz uyuyacakları için evin yoğun trafiğinden uzak, sessiz bir yer seçin.
Doğrudan güneş ışığı ve hava akımından koruyun: Pencere önü, klima karşısı uygun değildir.
Sıcaklık: Ideal ortam sıcaklığı 22-28°C arasıdır. Ani sıcaklık değişimlerinden kaçının.
Nem: Orta düzey nem (%50-60) idealdir.
Aydınlatma: Doğal gece-gündüz döngüsüne ihtiyaç duyarlar. Geceleri karanlık ve sessiz olmalıdır.

🧹 Hijyen ve Temizlik

Kafes tabanındaki altlık (kağıt bazlı altlıklar, tozsuz talaş) haftada en az bir kez tamamen değiştirilmelidir. Yem ve su kapları her gün yıkanmalı, hamak ve kumaş aksesuarlar düzenli olarak (haftada bir veya kirlendikçe) yıkanmalıdır. Doğal dallar kaynar suyla haşlanıp kurutularak tekrar kullanılabilir.

🥗 Sugar Glider Beslenmesi: En Kritik Konu

Sugar Glider'lar omnivordur (hepçil). Doğada ağaç özleri, nektar, polen, böcekler ve küçük omurgasızlarla beslenirler. Evde sağlıklı beslenmelerini sağlamak, bakımlarının en zorlu kısmıdır. Dengeli bir diyet, onların 12-15 yıllık ömürleri boyunca sağlıklı kalmaları için hayati önem taşır. En sık karşılaşılan sağlık sorunları (obezite, kalsiyum eksikliği, mineral dengesizlikleri) yanlış beslenmeden kaynaklanır .

⚖️ Beslenme İlkeleri ve Oranlar

Dengeli diyet: Genel beslenme oranı yaklaşık %70-75 meyve/sebze, %25-30 protein şeklinde olmalıdır.
Kalsiyum-Fosfor Dengesi: Bu denge hayati önem taşır. Kalsiyum oranı fosfor oranından yüksek olmalıdır (Ca:P > 2:1). Dengesizlik kemik erimesi, felç ve ölüme yol açabilir.
Porsiyon kontrolü: Bir Sugar Glider günde vücut ağırlığının yaklaşık %15-20'si kadar (yaklaşık 15-30 gram) mama tüketir.
Su: Her gün taze ve temiz su verilmelidir. Damlalıklı kemirgen sulukları, suyun dökülmesini önlemek için idealdir.

📝 Popüler ve Bilimsel Temelli Diyet Tarifleri

Dünyada en yaygın kullanılan ve üzerinde en çok araştırma yapılan Sugar Glider diyetleri şunlardır:

🥣 Leadbeater's Diyeti (Bourbon's Modified - BML)

Bu diyet, Leadbeater's possumları için geliştirilmiş, sonradan Sugar Glider'lara uyarlanmıştır. Evde hazırlanabilen, dengeli bir temel karışımdır.

Malzemeler:

150 ml ılık su
150 ml bal
Kabuğuyla birlikte 1 adet haşlanmış yumurta (kabuk kalsiyum kaynağıdır)
25 gr yüksek proteinli bebek maması (tahıllı, meyveli değil)
1 yemek kaşığı vitamin-mineral takviyesi (egzotik hayvanlar için uygun, kalsiyumlu)

Hazırlanışı: Tüm malzemeler blenderdan geçirilerek pürüzsüz bir karışım elde edilir. Buzdolabında 2-3 gün saklanabilir, porsiyonlar halinde dondurulup 4 ay içinde tüketilebilir. Her gece az miktarda (1 tatlı kaşığı kadar) taze meyve/sebze ve protein kaynağıyla birlikte verilir.

🦘 Taronga Park Hayvanat Bahçesi Diyeti

Avustralya Taronga Park Hayvanat Bahçesi'nin geliştirdiği, pratik bir diyettir. 2 Sugar Glider için günlük porsiyon:

3 gr elma
5 gr kaliteli, tahılsız kedi maması
3 gr üzüm veya kivi
3 gr tatlı patates
2 gr armut
3 gr muz veya mısır
1 tatlı kaşığı kuru böcek (un kurdu, cırcır)
10 gr kabuğuyla haşlanmış yumurta
4 gr portakal

🏠 Pratik Ev Yapımı Diyet Önerisi

Her gün taze hazırlanacak basit bir öğün için (tek Sugar Glider'a):

1 tatlı kaşığı BML karışımı (veya Leadbeater's bazı)
1 tatlı kaşığı ince doğranmış meyve karışımı (elma, armut, kavun, üzüm - çekirdekleri çıkarılmış)
1 tatlı kaşığı rendelenmiş sebze (havuç, tatlı patates, kabak)
3-4 adet un kurdu (canlı veya kurutulmuş, kalsiyum tozuna bulanmış)
Bir tutam haşlanmış yumurta beyazı veya az miktarda haşlanmış tavuk

✅ Güvenli ve Sağlıklı Besinler

🍎 Meyveler (Ölçülü)

Elma (çekirdeksiz)
Armut
Kavun, karpuz
Üzüm (az miktar)
Muz (çok az, şekerli)
Çilek, yaban mersini
Kayısı, şeftali
Kivi
Papaya
Mango

🥕 Sebzeler

Havuç (rendelenmiş)
Tatlı patates (haşlanmış)
Kabak (rendelenmiş)
Brokoli (haşlanmış)
Mısır (az miktar)
Salatalık
Bezelye
Yeşil fasulye
Ispanak (az miktar)
Pancar

🦗 Protein Kaynakları

Canlı/Kuru böcekler: Un kurdu, cırcır böceği, çekirge (kalsiyum tozuna bulanarak verilmeli)
Haşlanmış yumurta: Kabuğuyla birlikte (kabuğu kalsiyum kaynağı)
Haşlanmış tavuk/hindi: Baharatsız, tuzsuz, derisiz, küçük parçalar halinde
Az yağlı yoğurt: Küçük miktarlarda (haftada 1-2 kez)
Kaliteli, tahılsız kedi maması: (Yavru kedi mamaları protein oranı yüksek olduğu için tercih edilebilir, ancak ana yem değil yan öğündür)

🚫 KESİNLİKLE VERMEYİN

Çikolata, şekerli gıdalar, tatlılar
Avokado (zehirli)
Soğan, sarımsak, pırasa
Süt (laktoz sindirim sorunu yapar)
Turunçgiller (portakal, mandalina, limon) - çok az miktarda ara sıra verilebilir, ancak asit oranı yüksek olduğu için ana besin olmamalı
Meyve çekirdekleri (elma, armut, kayısı çekirdekleri siyanür içerir)
Balık ve deniz ürünleri
İşlenmiş gıdalar, tuzlu kuruyemişler, cips
Kafein, alkol

💊 Vitamin ve Mineral Takviyeleri

Türkiye'de Sugar Glider'lara özel hazır mamalar bulmak zordur. Bu nedenle takviyeler hayati önem taşır:

Kalsiyum + D3 tozu: Haftada 3-4 kez, meyvelere veya böceklere serpilerek verilmelidir. Özellikle kalsiyum-fosfor dengesini sağlamak için şarttır.
Multivitamin: Haftada 1-2 kez, aşırıya kaçmadan kullanılmalıdır.
Protein tozu: Gerekli durumlarda (yavru büyütme, hastalık sonrası) veteriner önerisiyle kullanılabilir.

Takviyeleri bilinçsizce kullanmak, fazla veya eksik vermek ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir. Bir egzotik hayvan veterinerine danışarak dozaj belirlemek en doğrusudur.

👥 Sosyal Yaşam ve Davranış

🤝 Yalnızlık Sugar Glider'lar İçin Büyük Bir Stres Kaynağıdır

Sugar Glider'lar doğada 10-15 bireyden oluşan koloniler halinde yaşar. Evde tek başına beslemek, onlar için ciddi bir stres ve depresyon nedenidir. Tek bir Sugar Glider sahiplenecekseniz, ona günde en az 3-4 saat ayırmanız, onunla oynamanız, ilgilenmeniz gerekir. Ancak yine de tüm sosyal ihtiyaçlarını karşılamak mümkün olmayabilir.

En sağlıklı seçenek: Mümkünse aynı cinsiyetten (veya kısırlaştırılmış) en az iki Sugar Glider birlikte beslenmelidir. Birbirlerine arkadaşlık eder, birlikte oynar, tımar eder ve uyurlar. Bu, onların psikolojik sağlığı için çok önemlidir.

🔄 Sahibiyle İlişki ve Alıştırma Süreci

Sugar Glider'lar sahiplerine bağlanabilir, onları tanır ve onlarla vakit geçirmekten hoşlanırlar. Ancak güven kazanmak zaman ve sabır ister.

İlk günler: Yeni ortamına alışması için 1 hafta kadar kafesine müdahale etmeyin, sakin bir sesle konuşun.
Kokunuzu tanıma: Küçük bir kumaş parçasını elinizde bir süre tuttuktan sonra kafese koyun. Kokunuzu güvenli ortamıyla ilişkilendirmesini sağlayın.
Elle besleme: Sevdiği bir ödülü (küçük bir parça meyve, un kurdu) avucunuzdan vermeye çalışın. Zorlamayın, sabırlı olun.
Kucağa alma: Size alıştıktan sonra, yavaş hareketlerle avuçlayıp kısa süreliğine kucağınıza alın. Asla sıkmayın, kaçmasına izin verin.
Kafes dışı zaman: Güvende olduğu, kaçış riski olmayan bir odada (pencereler kapalı, tehlikeli eşyalar kaldırılmış) her gece en az 1-2 saat kafes dışında vakit geçirmesine izin verin. Bu, onunla bağ kurmanızı güçlendirir.

🌙 Gece Aktifliği ve Gürültü

Unutmayın: Sugar Glider'lar gece aktif hayvanlardır. Siz uyurken onlar oynar, zıplar, tekerlekte koşar ve sesler çıkarırlar. Kafeslerini yatak odanızdan uzak bir yere koymanız, uykunuzun bölünmemesi için iyi bir fikirdir.

🏥 Sağlık Sorunları ve Veteriner Bakımı

Doğru bakım ve beslenmeyle Sugar Glider'lar genellikle sağlıklı canlılardır. Ancak bazı sağlık sorunlarına yatkınlıkları vardır .

1. Metabolik Kemik Hastalığı (Kalsiyum Eksikliği)

Neden: Yanlış beslenme, kalsiyum-fosfor dengesizliği, D vitamini eksikliği.

Belirtiler: Arka bacaklarda güçsüzlük, felç, titreme, kemiklerde eğrilme, kırıklar, iştahsızlık .

Önlem: Dengeli beslenme, kalsiyum takviyesi, uygun UV ışığı (D vitamini sentezi için) .

Tedavi: Veteriner kontrolünde kalsiyum enjeksiyonları ve diyet düzenlemesi.

2. Obezite

Neden: Aşırı yağlı ve şekerli beslenme, yetersiz egzersiz .

Belirtiler: Aşırı kilo, hareket azlığı, yağ birikintileri.

Önlem: Porsiyon kontrolü, şekerli meyveleri sınırlama, kafes dışı egzersiz imkanı .

3. Stres ve Kendine Zarar Verme

Neden: Yalnızlık, küçük kafes, yetersiz ilgi, gürültülü ortam, gündüz uykusunun bölünmesi.

Belirtiler: Tüy yolma, kendini ısırma, iştahsızlık, depresyon, sürekli saklanma.

Çözüm: Eş edinme, kafesi zenginleştirme, sessiz ortam, sahibiyle kaliteli zaman .

4. Parazitler (İç ve Dış)

Belirtiler: Kaşıntı, tüy dökülmesi, iştahsızlık, kilo kaybı, dışkıda anormallik.

Önlem: Düzenli veteriner kontrolü, hijyen, yeni alınan hayvanları karantinada tutma.

5. Bakteriyel ve Mantar Enfeksiyonları

Belirtiler: Ciltte kızarıklık, kabuklanma, gözlerde akıntı, solunum problemleri, ishal.

Neden: Hijyen eksikliği, stres, yetersiz beslenme.

📞 NE ZAMAN VETERİNERE GİTMELİ?

İştahsızlık, kilo kaybı
Durgunluk, halsizlik, saklanma isteğinde artış
Arka bacaklarda güçsüzlük, felç, titreme
Nefes almada güçlük, hırıltı
Gözlerde veya burunda akıntı
İshal veya kabızlık
Ciltte yara, kabuklanma, tüy dökülmesi
Diş problemleri (salya akıtma, ağız kokusu)

Önemli: Sugar Glider'larla ilgilenen, egzotik hayvanlar konusunda deneyimli bir veteriner bulmanız çok önemlidir. Rutin aşıları yoktur, ancak yılda en az bir kez genel sağlık kontrolünden geçmeleri önerilir.

🧬 Erkek-Dişi Ayrımı ve Üreme

🐾 ERKEK

Alın bölgesinde belirgin koku bezi (kel bir nokta)
Göğüste de koku bezi bulunur (sarımsı renkte olabilir)
Karın bölgesinde testisler (keselilerde testisler genellikle karnın alt kısmında, penisin önünde yer alır)
Erkekler genellikle dişilerden biraz daha iri olabilir
Koku işaretlemesi daha belirgindir

🐾 DİŞİ

Karın bölgesinde belirgin bir kese (marsupyum) bulunur
Kesede meme uçları görülebilir
Baş ve göğüste koku bezleri yoktur veya çok az belirgindir
Genellikle erkeklerden biraz daha ufak yapılıdır
Koku işaretlemesi yapmaz veya çok az yapar

🥚 Üreme ve Yavru Bakımı

Sugar Glider'lar keseli hayvanlardır. Kısa bir gebelik süresinden (16-17 gün) sonra, henüz gelişmemiş yavrular doğar ve annenin kesesine tırmanır. Yavrular yaklaşık 70-80 gün kesede kalır, ardından keseden dışarı çıkar ama süt emmeye devam eder. Yaklaşık 110-120 günlük olduklarında tamamen sütten kesilir ve bağımsız hale gelirler .

Üreme düşünülmüyorsa: Aynı cinsiyetten bireyleri bir arada beslemek en sağlıklısıdır. Erkek-dişi bir arada beslenirse hızla üreyebilir ve başa çıkılması zor bir popülasyon oluşabilir. Gerekirse erkekler kısırlaştırılabilir.

⚠️ Sugar Glider Sahiplenmeden Önce Bilmeniz Gereken 10 Önemli Nokta

12-15 yıllık bir taahhüt: Sugar Glider'lar uzun ömürlü hayvanlardır. Önümüzdeki 15 yıl boyunca onlara bakabilecek misiniz?
En az iki tane alın: Tek başlarına mutlu olamazlar. En az iki Sugar Glider beslemeye hazır olun.
Gece aktifi: Gündüz uyurlar, gece oynarlar. Uyku düzeniniz buna uygun mu?
Karmaşık beslenme: Sadece marketten alınmış bir mamayla besleyemezsiniz. Her gün taze mama hazırlamanız, takviye kullanmanız gerekir.
Büyük kafes: Küçük bir kafes onlar için yeterli değildir. Yüksek ve geniş bir kafese yatırım yapmalısınız.
Egzotik veteriner ihtiyacı: Sugar Glider'larla ilgilenecek uzman bir veteriner bulmanız şarttır.
Koku: Erkeklerin koku bezleri özellikle üreme döneminde yoğun koku yayabilir. Kısırlaştırma bu sorunu azaltır.
Kaçış riski: Çok hızlı ve çeviktirler. Kafes dışında oynarken kaçmamaları için çok dikkatli olunmalıdır.
Ekonomik yük: Kafes, mama, takviyeler, veteriner masrafları düşünüldüğünde, beslemesi pahalı bir hayvandır.
Yasal durum: Türkiye'de Sugar Glider beslemek şu an için yasak değildir, ancak ithalatı ve satışıyla ilgili düzenlemeler olabilir. Güvenilir bir yetiştiriciden aldığınızdan emin olun.

❓ Sık Sorulan Sorular

❓ Sugar Glider uçar mı?
Cevap: Teknik olarak uçmaz, süzülür. Bileklerinden ayak bileklerine kadar uzanan deri zarı sayesinde ağaçtan ağaca süzülebilir. Bu yeteneği kullanabilmesi için yüksek bir kafese ihtiyacı vardır.

❓ Sugar Glider ne kadar yaşar?
Cevap: İyi bakım koşullarında ortalama 12-15 yıl yaşayabilirler. Bazıları 18 yıla kadar da yaşayabilir.

❓ Sugar Glider kafesinden çıkarılmalı mı?
Cevap: Evet, her gece en az 1-2 saat kafes dışında, güvenli bir ortamda vakit geçirmeleri hem fiziksel hem psikolojik sağlıkları için çok önemlidir.

❓ Sugar Glider kokar mı?
Cevap: Erkeklerin koku bezleri vardır ve bu bezler özellikle üreme döneminde veya stres altında yoğun koku yayabilir. Kısırlaştırma ve düzenli kafes temizliği koku sorununu büyük ölçüde azaltır. Dişiler genellikle kokusuzdur.

❓ Sugar Glider ısırır mı?
Cevap: Korktuklarında, kendilerini tehdit altında hissettiklerinde veya yanlışlıkla sıkıştırıldıklarında ısırabilirler. Ancak sahipleriyle güvene dayalı bir ilişki kurduklarında ısırmazlar. Isırıkları genellikle acı verici değildir.

📱 Patify ile Egzotik Hayvan Sahipleri Topluluğuna Katılın

Web üzerinden de inceleyebilirsiniz → patifyapp.com/straypets

🎯 Son Söz: Minik Süzülen Dostlarınızla Mutlu Yıllar

"Sugar Glider'lar minik bedenlerine sığdırdıkları büyük kişilikleriyle, doğru ellerde harika dostlardır."

Onların mutluluğu, doğru beslenme, geniş bir yaşam alanı, sosyal bir ortam ve sevgi dolu bir sahiple mümkündür. 12-15 yıllık bu yolculukta karşılaşacağınız zorluklar kadar, onlarla geçireceğiniz keyifli anlar da çok olacak. Minik dostlarınızın gece oyunlarını izlemek, omzunuzda süzülmeleri, size duydukları güveni hissetmek tüm zorluklara değecek.

Unutmayın: Onlar birer oyuncak değil, ömür boyu sürecek birer dosttur.

🦘 Sugar Glider'ınızla mutlu, sağlıklı ve uzun yıllar geçirmeniz dileğiyle... 🦘