Japanese Tosa Türkiye'de Yasak mı? Kayıtlı Tosa İçin Güncel Kurallar
Evet. Japanese Tosa, 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu'nun Geçici 3. maddesinde adı doğrudan geçen ve Tarım ve Orman Bakanlığı'nın 2021/48 sayılı Genelgesinde “tehlike arz eden hayvanlar” arasında belirlenen köpek ırklarından biridir. Yeni Tosa üretmek, sahiplenmek, sahiplendirmek, barındırmak/beslemek, takas etmek, sergilemek, hediye etmek, ülkeye sokmak, satmak veya reklamını yapmak yasaktır.
Kısa cevap: Japanese Tosa için bugün “sigorta yaptır, çip taktır ve yeni kayıt açtır; sonra yasal olarak sahiplen” şeklinde bir sistem yoktur. Sınırlı istisna, 14 Temmuz 2021'den önce sahiplenilmiş ve Kanunun verdiği altı aylık sürede kısırlaştırılıp Bakanlık veri tabanına kaydedilmiş köpekler içindir.
Hukuk kontrolü: 29 Ağustos 2026. 2024 Uygulama Yönetmeliği, geçiş istisnası dışında kalan tehlike arz eden hayvanlar bakımından el koyma, hayvan bakımevine götürme ve ötanazi hükümleri içerir. Bu nedenle kayıt dışı Tosa için “gecikmeli kayıt yaptırın” veya “barınağa bırakın, sorun çözülür” şeklinde sonucu gizleyen tavsiyeler güvenli değildir.
Japanese Tosa Hangi Hukuki Listede?
Japanese Tosa'nın hukuki statüsü yeni veya “yerel takdire bağlı” değildir. 9 Temmuz 2021 tarihli 7332 sayılı değişiklikle 5199 sayılı Kanuna eklenen Geçici 3. madde, Bakanlığın nihai belirleme düzenlemesi yürürlüğe girene kadar Pitbull Terrier, Japanese Tosa, Dogo Argentino ve Fila Brasilerio ile bunların melezlerini doğrudan saydı.
Ardından 7 Aralık 2021 tarihli 2021/48 sayılı Genelgeyle altılı liste şu şekilde kesinleştirildi:
| Irk | 2026 ulusal statü |
|---|---|
| Amerikan Pitbull Terrier | Tehlike arz eden hayvan |
| Dogo Argentino | Tehlike arz eden hayvan |
| Fila Brasilerio | Tehlike arz eden hayvan |
| Japanese Tosa | Tehlike arz eden hayvan |
| American Staffordshire Terrier | Tehlike arz eden hayvan |
| American Bully | Tehlike arz eden hayvan |
Bu nedenle eski içerikteki “Türkiye değerlendirme bazlı sistem kullanıyor, Tosa kayıtla sahiplenilebilir” anlatımı yanlış yönlendiriyordu. Güncel hukukta Tosa'nın ulusal ırk bazlı statüsü açıktır.
Altı ırkın tamamını ve Rottweiler, Cane Corso, Doberman gibi sık karıştırılan ırkları görmek için Patify'ın Türkiye'de tehlike arz eden köpek ırkları rehberine bakabilirsiniz.
14 Temmuz 2021 Neden Japanese Tosa İçin Kritik?
14 Temmuz 2021
7332 sayılı değişiklik Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Geçici 3. madde Japanese Tosa'yı ismen saydı ve bu tarihten önce sahiplenilmiş köpekler için geçiş istisnası oluşturdu.
Altı aylık geçiş dönemi
14 Temmuz 2021'den önce sahiplenilmiş Tosa'nın sahibi, köpeği kısırlaştırıp buna ilişkin belgeyle Bakanlığa başvurarak veri tabanına kaydettirebildi.
14 Ocak 2022
Altı aylık özel geçiş süresinin sonuydu. Bu tarih yeni Tosa edinmek için sürekli açık bir kayıt sisteminin başlangıcı değil, eski sahipler için tanınmış istisnanın bitişiydi.
AmStaff'tan farkı: Japanese Tosa zaten Geçici 3. maddede 14 Temmuz 2021'de doğrudan sayılıyordu. American Staffordshire Terrier ve American Bully ise 7 Aralık 2021 tarihli Genelgeyle sonradan altılı listeye eklendi. Bu iki kronolojiyi birbirine karıştırmayın.
2026'da Japanese Tosa Sahiplenilebilir mi?
Hayır. 5199 sayılı Kanun'un 14/1-(l) bendi Bakanlıkça belirlenen tehlike arz eden hayvanları:
- üretmeyi,
- sahiplenmeyi ve sahiplendirmeyi,
- barındırmayı ve beslemeyi,
- takas etmeyi,
- sergilemeyi,
- hediye etmeyi,
- ülkeye girişini,
- satışını ve reklamını
yasaklar. Geçici 3 kapsamında zamanında kaydedilmiş Tosa'lar bu genel yasağın dar istisnasıdır.
Normal PETVET kaydı yasağı kaldırmaz. Türkiye'deki sıradan kedi-köpek mikroçip kayıt sistemi ile Geçici 3 kapsamındaki özel Tosa geçiş kaydı aynı şey değildir. 2026'da yeni edinilmiş bir Tosa'ya mikroçip takılması, köpeği geriye dönük olarak Geçici 3 istisnasına sokmaz.
Eski Yazıdaki “5 Adımda Tosa Kaydı” Neden Yanlıştı?
Eski sürüm, Japanese Tosa'yı bugün de kayıtla sahip olunabilen bir köpek gibi anlatıyor; mikroçip, İl Tarım başvurusu, zorunlu sorumluluk sigortası, çift kapı/2 metre çit ve kamusal alan prosedürleriyle yeni bir “izin paketi” oluşturuyordu. İncelenen 5199, 2021/48 Genelge ve 2024 Uygulama Yönetmeliğinde böyle bir yeni sahiplenme lisansı yoktur.
| Eski iddia | 2026 mevzuat kontrolü |
|---|---|
| “Mikroçip + PETVET ile yeni Tosa kaydı açılabilir.” | Yanlış. Özel geçiş süresi 2022'de sona erdi; yeni sahiplenme/barındırma yasak. |
| “Tehlikeli ırk sorumluluk sigortası zorunlu.” | İncelenen ulusal Tosa hükümlerinde özel bir zorunlu sigorta şartı bulunmuyor. |
| “Kilit-çift kapı ve minimum 2 m çit zorunlu.” | Bu sayısal/özel koşullar incelenen ulusal Tosa hükümlerinde yer almıyor. |
| “Uyarı levhası zorunlu.” | Geçici 3 ve m.41'in Tosa rejiminde böyle bir özel hüküm doğrulanmadı. |
| “18 yaş altı kişi gezdiremez.” | Tehlike arz eden hayvana özgü böyle bir yaş eşiği incelenen hükümlerde yer almıyor. |
| “Toplu taşımaya kesinlikle alınamaz.” | 5199/Geçici 3'ün doğrudan hükmü değil; taşıyıcı işletmenin ayrı kuralları ayrıca kontrol edilir. |
| “Apartmanda Tosa belediyeye göre serbest/yasak.” | Yeni barındırma zaten ulusal Kanun kapsamında yasak; geçişte kayıtlı köpekte somut konut yönetimi ayrıca değerlendirilebilir. |
Kayıtlı Japanese Tosa Sahibi Hangi Kurallara Uymalı?
14 Temmuz 2021 öncesi sahiplenilmiş ve altı aylık sürede kısırlaştırılarak Bakanlık veri tabanına kaydedilmiş Tosa için istisna devam eder. Ancak dışarıdaki kurallar normal köpek rejiminden daha sıkıdır.
Kayıt belgesi
Kayıt altına alınmış Tosa kayıt belgesiz dolaştırılamaz. PETVET/veri tabanı kaydının mikroçiple ve sahip bilgileriyle uyumlu tutulması önemlidir.
Ağızlık ve tasma
Kayıtlı Tosa ağızlıksız ve tasmasız dolaştırılamaz. İncelenen hükümlerde tasmanın “1 metre” gibi sabit bir uzunluğu yazılı değildir.
Park ve çocuk oyun alanları
Tasma/ağızlık takılmış olması bu yasağı kaldırmaz. Halkın yoğun olduğu yerlere, çocuk oyun alanlarına ve parklara sokulamaz.
Ölüm bildirimi
Geçici 3, hayvanın ölümü halinde Bakanlığa bilgi verilmesini ve kayıttan düşürülmesini düzenler.
2026 Japanese Tosa Cezası Ne Kadar?
5199 sayılı Kanun'un 28/1-(j) bendinde 14/1-(l) kapsamındaki yasaklar için temel idari para cezası hayvan başına 11.000 TL olarak düzenlenmiştir. Aynı 11.000 TL temel tutar, Geçici 3 kapsamındaki kayıtlı hayvanı kayıt belgesiz, ağızlıksız veya tasmasız dolaştırma ve yasak alanlara sokma ihlalinde de yer alır.
Bu maktu cezalar yıllık yeniden değerleme oranlarıyla artırılır. 2025 yılı yeniden değerleme oranı %25,49 olarak ilan edilmiştir ve 2026 tutarına uygulanmıştır. 2025'te 76.173 TL olan bu kalemin 2026 karşılığı 95.589 TL'dir.
| Fiil | 2026 güncel düzey | Ek sonuç |
|---|---|---|
| Yeni Tosa üretmek/sahiplenmek/sahiplendirmek/barındırmak/beslemek/takas/sergileme/hediye/ülkeye giriş/satış/reklam | 95.589 TL, 14/1-(l) kapsamındaki yasak fiillerde hayvan başına. | El koyma rejimi de uygulanır. |
| Geçişte kayıtlı Tosa'yı belgesiz, ağızlıksız veya tasmasız dolaştırmak; yasak alana sokmak | 95.589 TL düzeyindeki güncellenmiş Geçici 3 cezası. | Tekrarda ceza + el koyma; 2024 Yönetmeliği m.41/3 uyarınca bakımevinde ötanazi. |
Eski “50.000 TL üzeri”, “10–25 bin”, “15–30 bin sigortasızlık cezası” tablolarını kaldırdık. Bunlar Tosa'ya özgü doğrulanmış güncel ceza tarifesi değildi. 95.589 TL de her olayın toplam mali sonucu değildir; başka ihlaller veya hukuki sorumluluklar ayrıca doğabilir.
2024 Yönetmeliği: El Koyma ve Ötanazi
13 Aralık 2024 tarihli Hayvanların Korunması Hakkında Uygulama Yönetmeliği'nin 41. maddesi, tehlike arz eden hayvanların güncel uygulamasını açık biçimde düzenler.
Geçiş istisnası dışındaki Tosa: m.41/2, 5199 Geçici 3 kapsamında süresi içinde kısırlaştırılarak kayıt altına alınmış istisna dışında Bakanlıkça belirlenen tehlike arz eden hayvanlara el konulmasını, hayvan bakımevine götürülmesini ve ötanazi uygulanmasını öngörür.
Kayıtlı Tosa'da tekrarlanan dışarı kuralı ihlali: m.41/3, kayıt belgesi-ağızlık-tasma ve yasak alan kurallarının tekrar ihlalinde para cezasına ek olarak el koyma, bakımevine götürme ve ötanazi düzenler.
Gönüllü teslimin sonucu: m.41/4, Geçici 3 kapsamında kayıtlı tehlike arz eden hayvan sahibinin hayvanı en yakın yerel yönetim bakımevine bırakabileceğini; yerel yönetimin kabul etmek zorunda olduğunu ve bu hayvana ötanazi uygulanacağını belirtir. Bu nedenle “barınağa bırakın” önerisi sonucu açıklanmadan verilemez.
Kayıtsız veya Statüsü Belirsiz Bir Tosa Varsa
Özel geçiş süresi kapanmıştır. Bu nedenle “şimdi PETVET'e geç kayıt yaptırmak” şeklinde bir çözüm varsaymayın. Köpeğin eski bir kaydı olabileceğini düşünüyorsanız veya ırk sınıflandırması tartışmalıysa önce belgeleri toplayıp resmî kaydı doğrulatın.
- Mikroçip numarası, eski pasaport, kısırlaştırma belgesi ve veteriner kayıtlarını toplayın.
- İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünden PETVET/veri tabanı geçmişini yazılı olarak doğrulatın.
- Irkın Tosa veya Tosa melezi olup olmadığı ihtilaflıysa resmî idari değerlendirme isteyin.
- El koyma, idari para cezası veya tebligat varsa süreleri kaçırmamak için idare hukuku alanında hukuki yardım değerlendirin.
- Köpeği satmayın, hediye etmeyin, başka birine kalıcı devretmeyin veya sokağa bırakmayın.
Tosa Melezi Yasak Kapsamında mı?
Evet; 2024 Uygulama Yönetmeliği “tehlike arz eden hayvan” tanımında Bakanlıkça belirlenen tehlike arz eden köpek ırklarını ve melezlerini kapsar. Üstelik Japanese Tosa'nın melezleri 5199 Geçici 3'ün 2021 tarihli metninde de açıkça yer alır.
Ancak “görünüşe bakıldı, hukuken kesin Tosa” veya “DNA yüzde X çıktı, otomatik yasak” diye tek test kuralı üretmeyin. İncelenen ulusal metinler tüketici DNA testine veya tek bir fiziksel ölçüte bağlanmış sayısal bir ırk tespit eşiği tanımlamıyor. İhtilaflı olayda resmî idari tespit ve kayıt esastır.
Japanese Tosa'yı Satmak veya Devretmek Mümkün mü?
Hayır. 14/1-(l) kapsamında satış, takas, hediye ve sahiplendirme yasak fiiller arasındadır. Eski içerikteki “PETVET kaydını yeni sahibe devrederek satabilirsiniz” bilgisi bu nedenle doğrudan yanlıştı.
Geçici bakım ayrı bir gri alan olabilir. Kanunda barındırma ve besleme de yasak fiiller arasında yer aldığı için uzun süreli “arkadaşa bırakma” senaryosunu otomatik serbest saymayın. Hastanede yatış, taşınma veya zorunlu bakım gibi durumda İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünden önceden yazılı yönlendirme almak en güvenli yoldur.
Yurt Dışına Çıkarıp Türkiye'ye Geri Getirebilir miyim?
Bu konuda özellikle dikkatli olun. Tarım ve Orman Bakanlığının resmî açıklaması, 14 Temmuz 2021 öncesi sahiplenilmiş ve kayıt altına alınmış olsa bile Japanese Tosa gibi Geçici 3 kapsamındaki ırkların ülkeye girişine izin verilemeyeceğini belirtir. Güncel Veteriner Sınır Kontrol Noktası bilgilerinde de Japanese Tosa ve listedeki diğer ırkların/melezlerinin Türkiye'ye girişinin yasak olduğu belirtilmektedir.
Pratik sonuç: Türkiye'de geçiş kaydı bulunan Tosa ile yurt dışına çıkmayı planlıyorsanız, dönüş hakkınızın otomatik olduğunu varsaymayın. Bilet satın almadan önce Veteriner Sınır Kontrol Noktası ve İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünden yazılı teyit alın.
“Belediyeye Göre Tosa Serbest Olabilir” Doğru mu?
Hayır. Belediyeler ve il kurulları kamusal alan, hayvan refahı, site/mesken veya yerel uygulamayla ilgili ek kuralların parçası olabilir; ancak Japanese Tosa'nın 5199/2021-48 kapsamındaki ulusal tehlike arz eden hayvan statüsünü belediye serbest hale getiremez.
Bu nedenle eski içerikteki “İstanbul en kısıtlayıcı, Ankara orta, küçük iller daha esnek” tablosu kaldırıldı. Denetimin yoğunluğu ile hukuki yükümlülüğün varlığı aynı şey değildir.
Irkın Bakım Özellikleri Bu Hukuki Statüyü Değiştirir mi?
Hayır. Tosa'nın bireysel olarak sakin, iyi eğitilmiş veya sosyal olması mevcut Türk hukukundaki ırk bazlı statüyü kaldırmaz. Aynı şekilde “tehlike arz eden hayvan” kategorisi de her bireyin davranışsal olarak saldırgan olduğu anlamına gelmez; bu bir hukuki sınıflandırmadır.
Bu sayfada özellikle yapmadığımız şey: “55–90 kg, günde 45–60 dakika, profesyonel eğitim zorunlu, yıllık ekokardiyografi şart” gibi hukuki makaleye karışmış kaynaksız breed-care reçeteleri vermek. Bu URL'nin arama niyeti hukuktur; sağlık ve davranış bilgisi ayrı veteriner/breed rehberinde ele alınmalıdır.
Senaryoya Göre İlk Adım
| Durum | 2026 hukuki çerçeve | İlk güvenli adım |
|---|---|---|
| 14 Temmuz 2021 öncesi edinilmiş, altı ay içinde kısırlaştırılıp kayıt edilmiş Tosa | Sınırlı geçiş istisnası devam eder. | Belge/PETVET uyumunu koruyun; dışarı kurallarına uyun. |
| “Eski kayıt vardı” deniyor ama belge bulunamıyor | İnternetten tahminle sonuç çıkarılamaz. | İl/İlçe Tarım'dan kayıt geçmişini yazılı doğrulatın. |
| 2021 sonrası edinilmiş veya geçişte kaydı yapılmamış Tosa | Yeni sahiplenme/barındırma yasağı ve 2024 m.41 rejimi gündeme gelir. | Belgeleri toplayın; resmî makam ve gerekirse avukatla hareket edin. |
| Tosa melezi olduğu iddia edilen köpek | Melezler de tanım kapsamındadır; fakat somut ırk tespiti ayrıca önemlidir. | Resmî kayıt/sınıflandırma değerlendirmesi isteyin. |
| Kayıtlı Tosa artık bakılamıyor | m.41/4 yerel bakımevine teslim olanağı verir; ötanazi sonucu düzenlenmiştir. | Karar öncesi yerel yönetim + Tarım Müdürlüğü + hukuki danışmanla sonucu teyit edin. |
| Kayıtlı Tosa ile yurt dışına seyahat | Türkiye'ye yeniden giriş yasağı kritik risk. | Çıkıştan önce sınır veteriner otoritesinden yazılı teyit alın. |
Sık Sorulan Sorular
Japanese Tosa Türkiye'de 2026'da yasak mı?
Evet. Resmî terminolojiyle Japanese Tosa Bakanlığın “tehlike arz eden hayvanlar” listesinde yer alır. Yeni üretim, sahiplenme, sahiplendirme, barındırma/besleme, satış, takas, hediye, reklam ve ülkeye giriş yasaktır.
Japanese Tosa kayıtla yeni sahiplenilebilir mi?
Hayır. Geçici 3 kapsamındaki kayıt istisnası 14 Temmuz 2021'den önce sahiplenilmiş köpekler için altı aylık geçiş süresiydi. Normal mikroçip/PETVET kaydı yeni Tosa edinimini yasallaştırmaz.
2026 Japanese Tosa cezası ne kadar?
14/1-(l) kapsamındaki 11.000 TL temel idari para cezasının yıllık yeniden değerlemelerle 2026 karşılığı 95.589 TL düzeyindedir ve bu yasak fiiller bakımından Kanun cezayı hayvan başına düzenler. El koyma ve başka sonuçlar ayrıca gündeme gelir.
Kayıtlı Tosa ağızlıksız veya tasmasız gezdirilebilir mi?
Hayır. Kayıt belgesi, ağızlık ve tasma zorunludur. Ayrıca halkın yoğun bulunduğu yerlere, çocuk oyun alanlarına ve parklara sokulamaz.
Tosa için zorunlu sorumluluk sigortası var mı?
İncelediğimiz 5199, Geçici 3, 2021/48 Genelge ve 2024 Uygulama Yönetmeliğinde Tosa sahibine özgü zorunlu üçüncü şahıs sorumluluk sigortası şartı doğrulanmadı. İsteğe bağlı sigorta ayrı bir konudur.
Japanese Tosa için çift kapı ve 2 metre çit zorunlu mu?
İncelenen ulusal tehlike arz eden hayvan hükümlerinde bu şekilde sayısal bir genel koşul yer almıyor. Özel mülk/site veya yerel güvenlik kuralları ayrıca bulunabilir; bunları ulusal Kanun hükmü gibi sunmamak gerekir.
Tosa melezi kapsamda mı?
Evet. Hem 5199 Geçici 3'ün Japanese Tosa melezlerine ilişkin dili hem de 2024 Yönetmeliğindeki tehlike arz eden hayvan tanımı melezleri kapsar. Somut ırk tespiti ihtilaflıysa resmî değerlendirme gerekir.
Pedigree yoksa Tosa sayılmaz mı?
Hayır. Pedigree yokluğu tek başına hukuki muafiyet yaratmaz. Ancak “Tosa'dır” sonucunu da yalnız internet fotoğrafı veya tüketici DNA yüzdesiyle kesinleştirmeyin; resmî idari kayıt/tespit önemlidir.
Kayıtlı Tosa'yı satabilir veya devredebilir miyim?
Hayır. Satış, takas, hediye ve sahiplendirme 14/1-(l) kapsamında yasaklanmıştır.
Kayıtlı Tosa ile yurt dışına çıkarsam geri dönebilir miyim?
Bunu otomatik varsaymayın. Bakanlığın resmî açıklaması ve güncel sınır veteriner bilgileri Japanese Tosa ve melezlerinin Türkiye'ye girişinin yasak olduğunu belirtir. Seyahatten önce yazılı resmî teyit alın.
Kayıtsız Tosa'yı bakımevine teslim edersem ne olur?
2024 Uygulama Yönetmeliği m.41 tehlike arz eden hayvanlar için ötanazi hükümleri içerir. Bu nedenle teslimin sonucunu ilgili yerel yönetim ve Tarım Müdürlüğünden önceden doğrulamadan “barınağa bırakmak güvenli çözüm” diye düşünmeyin.
Resmî Kaynaklar
Hukuki işlemde blog veya sosyal medya özetini değil güncel resmî metni esas alın.
- T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı — 5199 Sayılı Hayvanları Koruma Kanunu
- T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı — Tehlike Arz Eden Hayvanlar Hakkında Genelge / Bilgi Notu
- T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı — Tehlike Arz Eden Hayvanlar Hakkında Açıklama
- T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı — Hayvanların Korunması Hakkında Uygulama Yönetmeliği, m.41
- Tarım ve Orman Bakanlığı VSKN — Türkiye'ye Girişi Yasak Köpek Irkları
- Gelir İdaresi Başkanlığı — 2025 Yeniden Değerleme Oranı %25,49
- Wikimedia Commons — Tosa inu 711, Pleple2000, CC BY-SA 3.0
Kayıt ve veteriner belgelerini düzenli tutun
Mikroçip, sağlık kayıtları ve güncel iletişim bilgilerini tek yerde takip etmek evcil hayvan bakımını kolaylaştırır. Japanese Tosa'nın hukuki statüsü için ise her zaman Bakanlığın veri tabanı ve resmî kayıt esastır.
Patify'ı Google Play'de Gör
