Kaart van tekengebieden in Nederland: waar lopen honden het meeste risico?
🚨 Samenvatting / Wat u moet onthouden: In 2026 zijn de Veluwe, de Achterhoek, Salland en de duingebieden de grootste risicogebieden voor teken. Ongeveer 1 op de 4 teken draagt de Borrelia-bacterie. Controleer uw hond direct na elke boswandeling en verwijder teken binnen 24 uur. Een anti-tekenband (Scalibor) biedt de beste bescherming voor honden die vaak in de natuur komen. Lees ook onze gids over vuurwerkangst bij honden en de gevaren van blauwalg voor andere seizoensgebonden risico's.
Een heerlijke voorjaarswandeling op de Veluwe. Je hond Banjer rent vrolijk door het hoge gras en struikgewas. Drie weken later is hij lusteloos, wil hij niet eten en loopt hij plotseling kreupel. De diagnose van de dierenarts is hard: de ziekte van Lyme, opgelopen door één simpele tekenbeet. Dit scenario overkomt jaarlijks duizenden hondenbezitters in Nederland. En in 2026 zijn de risicogebieden voor teken alleen maar groter geworden. In deze gids ontdek je precies welke regio's je beter kunt mijden, hoe je een teek binnen 30 seconden veilig verwijdert, en welke anti-tekenmiddelen écht het verschil maken.
In dit artikel
De actuele tekenkaart van Nederland (2026)
Het RIVM en de Universiteit van Wageningen houden al jaren nauwgezet bij waar in Nederland teken het meest voorkomen. De nieuwste cijfers voor 2026 laten een duidelijke stijging zien in de oostelijke en zuidelijke provincies. Waar teken vroeger vooral in bossen werden gevonden, duiken ze nu steeds vaker op in stadsparken, duinen en zelfs in goed onderhouden tuinen.
De belangrijkste hotspots voor teken in 2026 zijn:
| Provincie | Risicogebieden | Risiconiveau |
|---|---|---|
| Gelderland | Veluwe, Achterhoek, Betuwe | Zeer hoog |
| Drenthe | Nationaal Park Dwingelderveld, boswachterijen | Zeer hoog |
| Overijssel | Sallandse Heuvelrug, Twente | Zeer hoog |
| Noord-Brabant | Loonse en Drunense Duinen, Kampina | Hoog |
| Limburg | Heuvelland, Brunssummerheide | Hoog |
| Noord-Holland / Zuid-Holland | Duinen, Amsterdamse Waterleidingduinen | Matig tot hoog |
🔎 Wist u dat? Teken zijn het hele jaar door actief zodra de temperatuur boven de 7°C komt. Door de aanhoudende klimaatopwarming is het tekenseizoen in Nederland verlengd van maart tot en met november, met een piek in juni en juli.
Wat is de ziekte van Lyme en hoe herken je het bij je hond?
De ziekte van Lyme wordt veroorzaakt door de Borrelia burgdorferi-bacterie, die via het speeksel van een besmette teek in de bloedbaan van je hond terechtkomt. Het venijn zit in de snelheid: hoe langer de teek vastzit, hoe groter de kans op besmetting. Na 24 uur stijgt het risico exponentieel.
Anders dan bij mensen, waarbij een rode kring rond de beet verschijnt, is de ziekte bij honden lastiger te herkennen. De symptomen zijn vaak vaag en worden pas weken tot maanden na de beet zichtbaar. Let op de volgende signalen:
- Acute kreupelheid die van poot wisselt (de klassieke 'wandelende kreupelheid').
- Lusteloosheid en koorts zonder duidelijke oorzaak.
- Gezwollen lymfeklieren en verminderde eetlust.
- In een laat stadium: chronische gewrichtsontstekingen en nierfalen (Lyme-nefritis), wat fataal kan zijn.
Een hond met de ziekte van Lyme is niet besmettelijk voor mensen of andere huisdieren. De bacterie kan alleen worden overgedragen via een tekenbeet.
— RIVM, 2025Hoe verwijder je een teek veilig en snel?
Het allerbelangrijkste bij het verwijderen van een teek is snelheid, niet perfectie. Hoe sneller de teek eruit is, hoe kleiner de kans op besmetting. Gebruik nooit alcohol, olie of een brandende sigaret: de teek zal hierdoor braken in de bloedbaan van je hond, waardoor de kans op besmetting juist toeneemt. Volg deze stappen:
- Gebruik een tekentang of een speciaal tekengrijpertje. Dit is de enige veilige methode. Geen pincet, geen nagels.
- Grijp de teek zo dicht mogelijk op de huid vast. Trek hem met een rustige, draaiende beweging recht uit de huid. Knijp niet in het lijfje van de teek, want dan pers je de maaginhoud in de wond.
- Ontsmet het wondje. Gebruik jodium of een ander ontsmettingsmiddel.
- Noteer de datum en de plaats op het lichaam waar de teek heeft vastgezeten. Mocht je hond later symptomen vertonen, dan is deze informatie goud waard voor de dierenarts.
🚨 Let op: Blijft de kop van de teek in de huid achter? Raak dan niet in paniek. De kop kan geen ziekte overbrengen. Je lichaam of dat van je hond stoot het vanzelf uit. Probeer het er niet met een naald uit te pulken, want dat kan een infectie veroorzaken.
De 5 beste anti-tekenmiddelen op een rij
Voorkomen is altijd beter dan genezen. De markt voor anti-tekenmiddelen is groot, maar niet alles is even effectief. Op basis van adviezen van dierenartsen en de Universiteit Utrecht hebben we de vijf beste opties voor je op een rij gezet.
| Middel | Werkt tegen | Werkingsduur | Geschikt voor |
|---|---|---|---|
| Anti-tekenband (Scalibor) | Teken, zandvliegen | 6 maanden | Honden die vaak in de natuur komen |
| Spot-on (Vectra 3D, Frontline) | Teken, vlooien, muggen | 4 weken | Alle honden, ook pups |
| Kauwtablet (Bravecto) | Teken, vlooien | 12 weken | Honden > 8 weken |
| Tekenband (Seresto) | Teken, vlooien | 8 maanden | Honden > 7 weken |
| Natuurlijk (Eucalyptus, Citronella) | Teken, muggen | Enkele uren | Lichte preventie, niet in zwaar besmet gebied |
📱 Praktische tip: Combineer een langwerkend middel (zoals een band) met een snelle controle na elke wandeling. Geen enkel middel is 100% effectief, dus dagelijks controleren blijft de beste garantie.
