De grote mythe ontkracht: bestaat er een landelijk verbod?

Het eerlijke antwoord is nee. In 2026 bestaat er in Nederland geen landelijk verbod op specifieke hondenrassen. De Rijksoverheid voert geen lijst met 'verboden honden'. Dit is het belangrijkste feit dat je uit dit artikel moet meenemen. De wetgeving in Nederland richt zich op het gedrag en de gezondheid van een individuele hond, niet op het ras waartoe hij behoort.

Dit is niet altijd zo geweest. In 1993 voerde Nederland een totaal verbod in op de Pitbull. Na drie dodelijke incidenten met kinderen greep de overheid keihard in. Het resultaat was echter teleurstellend: het verbod leidde niet tot een aantoonbare daling van het aantal bijtincidenten. Sterker nog, fokkers en handelaren weken uit naar andere rassen die niet op de lijst stonden. Het zogenaamde 'waterbedeffect' trad op: je drukt het probleem op de ene plek in, en het duikt op een andere plek weer op.[reference:0]

In 2008 trok de overheid haar conclusies en werd het verbod ingetrokken. Sindsdien kiest Nederland voor een individuele aanpak. Een hond wordt niet als gevaarlijk beschouwd vanwege zijn ras, maar vanwege zijn concrete gedrag. Dit is vastgelegd in de lokale Beleidsregels hinderlijke en gevaarlijke honden, die elke gemeente naar eigen inzicht kan invullen. Zo hanteert de gemeente Hoogeveen een duidelijke definitie: een hond is gevaarlijk als hij een ernstig bijtincident heeft veroorzaakt, of meer dan één licht bijtincident binnen twee jaar. Het ras speelt in deze definitie geen enkele rol.[reference:1]

Wat is de 'VOC-lijst' en waarom duikt die term overal op?

De term 'VOC-lijst' is een van de hardnekkigste mysteries in de Nederlandse hondenwereld. Het duikt op in Facebook-groepen, op forums, en in verhitte discussies op het hondenveld. Maar wie op zoek gaat naar de officiële bron, komt bedrogen uit. Er bestaat geen officiële 'VOC-lijst' voor verboden hondenrassen in Nederland.

Waar komt die verwarring dan vandaan? De term lijkt een informeel verzamelbegrip te zijn dat online is ontstaan. De afkorting 'VOC' heeft niets te maken met de Verenigde Oostindische Compagnie, maar wordt vermoedelijk gebruikt als afkorting voor een niet-bestaande 'Verboden Of Controle-lijst'. De verwarring is begrijpelijk, want er zijn in Nederland wél verschillende juridische kaders die invloed hebben op het houden en fokken van bepaalde honden. Die worden vaak op één hoop gegooid en onterecht bestempeld als één 'verboden rassenlijst'.

De drie belangrijkste elementen die bijdragen aan deze Babylonische spraakverwarring zijn: de Huis- en hobbydierenlijst (de positieflijst voor zoogdieren die per 1 juli 2024 van kracht werd en bepaalt welke zoogdieren je mag houden — honden en katten staan hier gewoon op), de fokregels voor kortsnuitige honden (sinds 2019), en de lijst van hoog-risico honden die het ministerie hanteert. Geen van deze drie is een houdverbod. Het zijn respectievelijk een toestemmingslijst, fokvoorwaarden, en een risico-inventarisatie.

Wat is wél verboden? De fokregels voor kortsnuitige honden

Hoewel er dus geen houdverbod is, betekent dat niet dat alles zomaar mag. De meest ingrijpende regelgeving van de afgelopen jaren richt zich op het fokken van honden met een extreem uiterlijk, in het bijzonder de kortsnuitige rassen.

Sinds 2019 is het in Nederland verboden om te fokken met honden met een te korte snuit, zoals de Mopshond en de Franse Bulldog, tenzij beide ouderdieren voldoen aan zes strikte gezondheidscriteria. Deze criteria zijn opgesteld door deskundigen van de Universiteit Utrecht en omvatten onder meer: een normaal ademgeluid in rust, open neusgaten, en een goede verhouding tussen de schedel en de neus. De craniofaciale ratio (CFR) moet minimaal 0,3 zijn. Honden die operatief zijn geholpen aan hun ademhaling, bijvoorbeeld door het vergroten van de neusgaten of het inkorten van het zachte gehemelte, mogen niet worden ingezet voor de fok. Hun genetisch materiaal is immers nog steeds ongezond, ook al zijn de symptomen operatief gecorrigeerd.[reference:2]

De NVWA handhaaft actief op deze regels. Een overtreding kost een fokker €1.500, vaak aangevuld met een last onder dwangsom die ervoor moet zorgen dat de illegale fokpraktijken daadwerkelijk stoppen. Ook de Raad van Beheer, die de stambomen uitgeeft, heeft zijn regels aangescherpt. Sinds 1 januari 2026 worden er geen stambomen meer verstrekt als er is gefokt met ouderdieren die wettelijk zijn uitgesloten van de fok.[reference:3]

De meest recente aanscherping is dat de tijdelijke uitzondering voor de zogenaamde 'outcross' — het bewust kruisen van een extreem kortsnuitige hond met een hond met een langere snuit om het ras te verbeteren — per direct is vervallen. Fokkers hebben volgens het ministerie voldoende tijd gehad om toe te werken naar honden met een gezonde snuitlengte.[reference:4]

Hoog-risico honden: de 'listenhond' in de praktijk

Dan komen we bij het begrip dat in de volksmond vaak 'listenhond' wordt genoemd. In officiële termen spreken we van hoog-risico honden. Dit is een categorie die het ministerie hanteert voor rassen waarvan uit onderzoek is gebleken dat ze een verhoogd risico vormen op ernstige bijtincidenten. Het gaat hierbij om honden die oorspronkelijk gefokt zijn voor taken waarbij een sterke bijtkracht en vasthoudendheid vereist waren, zoals de jacht op groot wild of helaas ook hondengevechten.[reference:5]

De rassen en typehonden die door het ministerie als hoog-risico worden aangemerkt, zijn onder andere: Akita, American Bulldog, American Pitbull Terriër, American Staffordshire Terriër, Boerboel, Bull Mastiff, Bull Terriër, Cane Corso, Dogo Argentino, Fila Brasileiro, Rottweiler, Staffordshire Bull Terriër, Tosa Inu, en de Tsjechoslowaakse wolfshond. Ook lookalikes en kruisingen van deze honden vallen onder deze noemer.[reference:6]

Het cruciale onderscheid is dat deze honden niet verboden zijn om te houden. Wel kunnen gemeenten op basis van de APV extra eisen stellen, zoals een aanlijnplicht, een muilkorfplicht op bepaalde plaatsen, of een verplichte cursus voor de eigenaar. De staatssecretaris heeft in 2026 laten weten dat er een landelijke muilkorfplicht voor deze honden wordt overwogen, maar dit is nog niet ingevoerd.[reference:7]

Wat veel mensen niet weten: de overheid werkt in 2026 ook aan een verplichte hondencursus voor alle nieuwe hondenbezitters, ongeacht het ras. Dit is een direct gevolg van het tragische incident met hondje Bente in Veenendaal, dat in april 2026 werd doodgebeten door een Pitbull. De overheid wil met deze maatregel voorkomen dat onervaren hondenbezitters een krachtige hond aanschaffen zonder de juiste begeleiding en kennis.[reference:8]

De nieuwe EU-wet van 28 april 2026: wat verandert er écht?

Op 28 april 2026 gebeurde er iets historisch. Het Europees Parlement nam met 558 stemmen vóór, 35 tegen en 52 onthoudingen de allereerste EU-brede minimumnormen aan voor het welzijn en de traceerbaarheid van honden en katten. Dit is de eerste keer dat de Europese Unie wetgeving maakt die direct ingrijpt op hoe wij in Nederland met onze huisdieren omgaan.[reference:10]

De nieuwe regels zijn ingrijpend. Het fokken van honden of katten met overdreven of extreme uiterlijke kenmerken die tot aanzienlijke gezondheidsrisico's leiden, wordt verboden. Denk aan de extreem korte snuiten van Franse Bulldogs en Mopshonden, maar ook aan andere uiterlijke extremen. Het fokken van kruisingen tussen honden, katten en wilde diersoorten (hybriden) wordt eveneens verboden. Dit is een expliciet verbod op het fokken van bijvoorbeeld wolfshonden, waar de BBB-fractie in het Europees Parlement sterk op had aangedrongen.[reference:11][reference:12]

Daarnaast komt er een verplichte microchip en registratie voor álle honden en katten in de EU. Voor handelaren, fokkers en asielen gaat dit in binnen vier jaar. Voor particuliere hondenbezitters is de termijn tien jaar, en voor kattenbezitters vijftien jaar. Het couperen van staarten en oren voor shows of wedstrijden wordt verboden, evenals het vastketenen van honden, tenzij om medische redenen. Ook worden stroombanden en slipkettingen zonder ingebouwd veiligheidsmechanisme aan banden gelegd.[reference:13][reference:14]

Wat betekent dit voor de Nederlandse hondenbezitter? Op korte termijn verrassend weinig. De NVWA handhaaft in Nederland namelijk al grotendeels vergelijkbare regels. De wetgeving van de EU sluit goed aan bij de richting die Nederland al was ingeslagen, en fungeert meer als een Europees vangnet voor landen waar de regels minder streng zijn.[reference:15]

Wat staat ons nog te wachten?

De ontwikkelingen staan niet stil. Het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) werkt aan een landelijke registratieplicht voor bijtincidenten, die naar verwachting eind 2026 operationeel moet zijn. Ook de discussie over een houdverbod voor honden en katten die in Nederland niet mogen worden gefokt maar nog wél worden geïmporteerd, is nog volop gaande. Op 29 januari 2026 zijn hierover schriftelijke Kamervragen gesteld, en de Tweede Kamer heeft in maart 2026 een motie aangenomen die oproept om binnen een half jaar met een concreet plan te komen om de import van kortsnuitige honden te verbieden.[reference:16][reference:17]

Voor hondenbezitters is het devies: blijf op de hoogte, maar laat je niet gek maken door geruchten op sociale media. Er is geen landelijk verbod op jouw hond vanwege zijn ras. Waar wél steeds strenger op wordt gelet, zijn de gezondheid en het gedrag van het individuele dier. Zorg dat je hond goed gesocialiseerd is, dat je zijn gezondheid serieus neemt, en dat je op de hoogte bent van de lokale regels in jouw gemeente.

Veelgestelde Vragen