Leeuwenkop konijn: borstelen, vachtverzorging en huisvesting

Wat is een leeuwenkop konijn? Leeuwenkopjes en leeuwenkopdwerg

Je komt het konijn onder veel namen tegen. Het LICG noemt ze „leeuwkonijntjes”, „die lange haren bij de kop hebben”. In de digitale standaard van Kleindier Liefhebbers Nederland (KLN) staat het ras als 45d. Leeuwenkopdwerg (versie 1.0 van 27 april 2024). In Duitsland heet het Löwenköpfchen, in Engeland en Amerika Lionhead. In zoekopdrachten zie je ook „leeuwenkopjes” en „leeuwenkop dwergkonijn”: dat is hetzelfde type.

De KLN-standaardtekst zelf staat achter een betaalmuur. De Duitse standaard (ZDRK, uitgave 2018) is wel openbaar samengevat en beschrijft heel precies waar het lange haar zit:

De Duitse standaard deelt het ras in bij de langharige rassen en vraagt een licht gestrekt lichaam met een krachtige kop die uitdrukkelijk „nicht zwergentypisch” is: een kort, gedrongen kleurdwergtype is „nicht erwünscht”. Van de 100 punten bij een keuring gaan er 15 naar baard, kuif, manen en flankhaar samen, 20 naar de korte vacht, 20 naar lichaamsbouw, 15 naar kop en oren, 15 naar de kleur, 10 naar het gewicht en 5 naar de verzorgingstoestand. Op de Duitse rassensite staan kleurslagen als rhönkleur, japanner en wit met blauwe ogen.

Het manen-gen: enkele en dubbele manen

Waar komt die manen vandaan? Een wetenschappelijke publicatie over het erfelijke mechanisme vonden we niet. Wat er bekend is, komt van fokkers en is samengevat op de Engelstalige Wikipedia (die zelf om meer bronnen vraagt):

• Eén gen, het „mane gene”: het ras komt uit Frankrijk en België. Het zou zijn ontstaan toen fokkers een langharig dwergkonijn wilden fokken uit een kleine Swiss Fox en een Netherland Dwarf; andere herkomstverhalen noemt Wikipedia „not substantiated”.
• Los van het wolgen: het manen-gen is volgens dezelfde pagina een ander gen dan het gen dat bij angora's voor wol zorgt.
• Dubbele manen (twee kopieën): zo'n jong heeft bij de geboorte een zichtbare V-vorm aan de flanken.
• Enkele manen (één kopie): ziet er bij de geboorte uit als een gewoon konijn; de manen kan dun blijven en bij sommige konijnen bij het volwassen worden helemaal verdwijnen. Zo'n konijn komt meestal uit een kruising van een raszuivere leeuwenkop met een ander ras.
• Geen manen: jongen zonder kopie van het gen heten „no maned”.

In het Verenigd Koninkrijk erkent de British Rabbit Council het ras sinds 2002, in de Verenigde Staten volgde de ARBA in 2013. Voor jou als koper betekent dit vooral: een jonge leeuwenkop kan er later anders uitzien. De hoeveelheid manen die een volwassen konijn houdt, hangt volgens Wikipedia ook af van knabbelen aan de manen (door het konijn zelf of zijn maatje) en van klitten.

Hoe groot wordt een leeuwenkop dwergkonijn?

De naam Leeuwenkopdwerg zegt het al: het is een klein konijn. De openbare cijfers:

Het LICG deelt konijnen in als dwerg (tot 1,7 kilo), klein (1,7 tot 3 kilo), middelgroot en groot. Een leeuwenkop volgens de standaard valt dus in de dwergklasse of net daarboven. Bij konijnen zonder papieren of uit een kruising is het eindformaat minder zeker; het LICG waarschuwt dat jonge konijntjes soms als dwerg worden verkocht „terwijl ze een forse middenmaat worden”, en dat echte dwergjes „relatief korte oortjes” hebben. Weeg je volwassen konijn en kies de huisvesting op dat gewicht. Meer over dwergrassen en hun formaat lees je in onze gids dwergkonijn: rassen, grootte en verzorging.

Leeuwenkop, teddydwerg of angora: wat is het verschil?

Drie langharige typen worden vaak door elkaar gehaald. Ze staan alle drie apart in de KLN-standaard, en ze vragen een ander verzorgingsritme:

Een leeuwenkop is dus het minst bewerkelijke van de drie, maar geen kortharig konijn. Twijfel je over een angora, lees dan eerst angorakonijn: vachtverzorging, borstelen en scheren. Wil je juist zo min mogelijk vachtwerk, bekijk dan de kortharige Hollander.

Leeuwenkop konijn borstelen: stap voor stap

Het LICG schrijft over langharige konijnen dat ze „ook als ze niet ruien, tenminste eens per week helemaal geborsteld” moeten worden, „sommige konijnen vaker”, en elders dat konijnen met lange haren „meerdere keren per week geborsteld” moeten worden. Zo pak je het aan:

1. Gereedschap: een zachte slickerborstel (het LICG noemt die „het beste”) en een metalen kam met ronde punten; voor klitten een kam met wijde tanden.
2. Rustig aanwennen: „konijnen het kammen lang niet altijd fijn vinden, u moet dat rustig aanwennen.” Begin met korte sessies, met het konijn met vier poten op de grond, en beloon met een blaadje groen.
3. Eerst voelen: ga met je vingers door de manen, achter de oren en langs borst en flanken. Een klit voelt als een hard plukje.
4. Klitten eerst: haal ze met je vingers of de wijde kam uit elkaar, vanaf de punt naar de huid. „Trek nooit aan klitten!” De huid van een konijn is gevoelig en kan scheuren.
5. Dan borstelen: in laagjes, met de haarrichting mee, de manen van onder naar boven. Vergeet de plekken die het LICG noemt: onder de kin, borst en buik, tussen de poten en bij de staart.
6. Afsluiten met de kam: glijdt de kam overal door tot op de huid, dan ben je klaar.

Klitten-controlekaart

Verzorgingskaart: per dag, per week en in de rui

Dit schema bouwden we op uit de LICG-adviezen voor langharige konijnen en de algemene konijnenverzorging. Het is een richtlijn; een konijn met een volle dubbele manen kan meer nodig hebben dan een met een dunne kuif.

Konijnen verharen volgens het LICG „minstens twee keer per jaar”. In die weken zit er veel los haar in de vacht.

Rui en haarproppen: waarom vezels zo belangrijk zijn

Een konijn wast zich net als een kat en slikt daarbij haar in. Bij een leeuwenkop is dat meer haar dan bij een kortharig konijn. Wat zegt het LICG daarover?

• Geen automatische haarbal: „Vroeger dacht men vaak aan een haarbal, maar meestal worden de haren die een konijn binnenkrijgt door de darmen prima afgevoerd. Daarvoor moet het konijn wel voldoende vezels en vocht binnenkrijgen.”
• Wel een risico: „grote hoeveelheden haar of relatief kleine, heel stevig samengepakte haarbolletjes” kunnen een blokkade geven. „Bij langharige konijnen en tijdens de rui is de kans op problemen door haren groter.”
• Vezels: het dieet moet „tenminste 20 tot 25% vezels” bevatten. Dat haal je uit onbeperkt hooi of gras, niet uit brokjes.
• Kammen helpt: „kam langharige konijnen regelmatig om losse haren te verwijderen.” Te veel haar kan „vooral in combinatie met te weinig vezels eten” verstoppingen geven.
• Extra hooi in de rui, adviseert de Dierenbescherming, „zodat de darmen goed 'in beweging' blijven.”

Voeding in het kort

Onbeperkt vers hooi, dagelijks een paar soorten groente (zoals witlof, andijvie, wortelloof en radijsblad), biks en geen gemengd konijnenvoer, en hooguit 20 gram brokjes per kilo lichaamsgewicht per dag. Voor een leeuwenkop van 1,6 kilo is dat 32 gram. Geef geen knaagsteen (te veel kalk) en ververs het water minstens één keer per dag.

Hitte en madenziekte: de zomerrisico's van een manen

Lang haar maakt de zomer zwaarder. Het LICG: „Konijnen kunnen slecht tegen de warmte. … Al vanaf een graad of 24 krijgen zij het moeilijk.” En over langharige konijnen: ze moeten regelmatig geborsteld worden „om vervilten, en daardoor huidirritaties en oververhitting, te voorkomen.” Een goed uitgekamde manen is dus ook hittepreventie.

Het tweede zomerrisico is madenziekte. Het LICG: „In lange vachten blijft eerder ontlasting en urine achter, wat vliegen kan aantrekken die madenziekte veroorzaken.” De maden van groene of blauwgroene vleesvliegen eten zich door de huid; „Madenziekte is altijd een spoedgeval.”

• Schep keutels en natte plekken „minimaal eens per dag” weg en controleer liefst dagelijks of de achterkant schoon is.
• Zit er poep in de vacht, trek niet aan klontjes, maar veeg of week ze los met vochtig keukenpapier en dep droog. Bij langer haar kan het nodig zijn die plekken voorzichtig weg te knippen of te laten scheren.
• Voor konijnen met een lange vacht kan een preventieve spray met ivermectine „verstandig zijn”; overleg eerst met je dierenarts en gebruik geen insecticide spray.
• Horren of tijdelijk een klamboe rond het hok houden vliegen buiten.

Haal je konijnen bij een hittegolf eventueel naar binnen, als het daar koeler is dan buiten in de schaduw. Meer zomertips staan in de hittegolfgids voor konijnen en knaagdieren en in huisdieren en hitte.

Huisvesting en gezelschap

Ook een leeuwenkop is een groepsdier. „Houd daarom minstens twee konijnen samen”, schrijft het LICG, en de beste combinatie is een gecastreerde ram met een voedster. Twee ongecastreerde rammen „gaan bijna altijd vechten”. Een cavia is geen goed maatje: ze begrijpen elkaar niet, en het LICG noemt ook dat „soms eet de cavia aan de vacht van het konijn”, wat bij een manen extra vervelend is. Langharige cavia's hebben trouwens hun eigen verzorgingsritme; zie langharige cavia verzorgen.

Zonder apart hok, met toiletbakken en schuilhokjes in de losloopruimte, kom je volgens het LICG voor twee dwergkonijnen uit op „zo'n 6 vierkante meter”. Geef liefst altijd toegang tot die ruimte, anders minstens vijf tot zes uur per dag.

• Bodem: korrels op basis van maïskolf, papier, stro of hennep met hooi of stro erop. Zaagsel kan stoffig zijn; dat irriteert luchtwegen en ogen.
• Toiletbak: dagelijks verschonen; voor een leeuwenkop extra belangrijk, omdat een natte, vieze achterkant vliegen trekt.
• Buiten: alleen als de konijnen „vanaf de zomer” buiten wonen, zodat ze een wintervacht ontwikkelen; een dikke laag hooi of stro in het nachthok helpt ze 's winters warm te blijven.

Wat castreren kost, lees je in konijn castreren: kosten bij zeven klinieken.

Gezondheid, karakter en levensverwachting

Leeftijd: het LICG noemt voor een huiskonijn „zo'n acht tot tien jaar”, en schrijft dat „voor kleinere rassen 10 zeker haalbaar is”. Cijfers per ras zijn er niet.

Gebit en ogen: „Kleine konijnen met een rond hoofd kunnen soms last hebben van erfelijke tandproblemen”, en konijnen met bolle koppen, „zoals hangoren of dwergjes”, kunnen snel verstopte traanbuizen hebben. Controleer bij aanschaf of de voortanden recht staan, met de bovenste over de onderste. De Duitse standaard vraagt voor de leeuwenkop overigens geen dwergtype kop; bij een kruising weet je niet wat je krijgt.

Vaccinatie en castratie: myxomatose en RHD zijn vrijwel altijd dodelijk; laat elk konijn jaarlijks vaccineren, ook binnenkonijnen. Hoe en wanneer lees je in het vaccinatieschema voor konijnen. Voedsters laat je liefst rond zes maanden castreren tegen baarmoederkanker.

Karakter: de Engelstalige Wikipedia noemt de Lionhead „a friendly and well mannered pet”, die wel „skittish” kan zijn als hij zich niet veilig voelt. Het LICG schrijft dat dwergkonijntjes „in het algemeen wat feller, schichtiger en minder aaibaar” zijn dan grote rassen, en dat grotere konijnen voor kinderen „een geschiktere keuze” zijn. Een leeuwenkop moet bovendien elke week geborsteld worden; die taak hoort bij een volwassene.

Een leeuwenkop kopen of adopteren

• Kijk naar de vacht: geen klitten in de manen, een schone achterkant, geen kale plekken.
• Vraag naar de ouders: hadden beide ouders een volle manen? Een jong met één manen-gen kan zijn manen later verliezen.
• Leeftijd: wettelijk mag een konijn vanaf zes weken weg; „Veel rasfokkers verkopen hun konijnen niet voor ze acht of negen weken oud zijn.”
• Geen stamboom: „Er bestaan geen officiële stamboompapieren voor raskonijnen”; raskonijnen van fokkers hebben meestal een tatoeage in het oor.
• Opvang: daar zitten konijnen „van allerlei rassen en leeftijden”, vaak al gecastreerd of als koppel.

Kosten: het LICG noemt een aanschafprijs van gemiddeld € 25 tot € 80, zo'n € 130 per jaar aan vaccinaties voor twee konijnen, ruim € 50 per maand aan voer en ruim € 15 aan bodembedekking voor twee kleine konijnen, en minimaal € 400 voor een binnenverblijf voor twee dwergkonijnen. Reken voor een leeuwenkop daarbovenop een borstel en kam, en eventueel een trimbeurt. Een huisdierenverzekering die ook konijnen dekt, vergelijk je in huisdierenverzekeringen vergelijken.

Veelgestelde vragen

Bronnen, geraadpleegd op 29 oktober 2026

• LICG, Huisdierenbijsluiter Konijn (versie september 2026): langharige konijnen borstelen en knippen, madenziekte, gewichtsklassen en maattabellen, voeding, leeftijd, kosten.
• LICG, De aanschaf van konijnen: leeuwkonijntjes, teddydwergen, angora's, kammen aanwennen, trimsalon, karakter dwergkonijnen, aanschaf.
• LICG, Houd uw konijnen gezond! (vervilten en oververhitting); Buikpijn bij konijnen (haar, 20–25% vezels); Madenziekte (myiasis) bij het konijn; Dier en warmte; Verzorging van oudere konijnen (vieze vacht schoonmaken, leeftijd); Konijnen koppelen.
• Dierenbescherming, Goed zorgen voor konijnen (rui en extra hooi, nagels, 20 g biks per kilo).
• Kleindier Liefhebbers Nederland, KLN Standaard voor Konijnen via Dynamibo: inhoudsopgave met 45d Leeuwenkopdwerg (versie 1.0, 27-04-2024), 48e Teddydwerg, 15 Angora, 46 Angoradwerg. De standaardtekst staat achter een betaalmuur.
• kaninchenrassen.info, Löwenköpfchen en Löwenköpfchen weiß Blauauge, op basis van de ZDRK-standaard 2018 (gewicht, oren, manen, puntentelling, kleurslagen).
• Wikipedia (Engels), Lionhead rabbit: manen-gen, enkele en dubbele manen, herkomst, erkenning BRC en ARBA, ARBA-gewicht, karakter.